ಸಾವಿರಾರು ವರ್ಷಗಳು ಕಳೆದರೂ ಅಚ್ಚಳಿಯದ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವ ವಿಶ್ವಗುರು ಬಸವಣ್ಣನವರದ್ದು. 12ನೇ ಶತಮಾನದ ಸಾಮಾಜಿಕ ಕ್ರಾಂತಿಯ ಹರಿಕಾರ, ದಾರ್ಶನಿಕ ಮತ್ತು ಶ್ರೇಷ್ಠ ವಚನಕಾರರಾದ ಬಸವಣ್ಣನವರ ಜನ್ಮದಿನವನ್ನು ಇಂದು **’ಬಸವ ಜಯಂತಿ’**ಯಾಗಿ ಭಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಸಡಗರದಿಂದ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. 2026ರ ಏಪ್ರಿಲ್ 20ರ ಈ ಸುದಿನ ಬಸವಣ್ಣನವರ 893ನೇ ಜನ್ಮದಿನೋತ್ಸವವಾಗಿದೆ.
ಬಸವಣ್ಣನವರ ಜೀವನ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಕ್ರಾಂತಿ
ಬಸವಣ್ಣನವರು ವಿಜಯಪುರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಬಾಗೇವಾಡಿಯಲ್ಲಿ ಮಾದರಸ ಮತ್ತು ಮಾದಲಾಂಬಿಕೆ ದಂಪತಿಗಳಿಗೆ ಜನಿಸಿದರು. ಜಾತಿ ಪದ್ಧತಿ, ಅಸ್ಪಶ್ಯತೆ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಅಸಮಾನತೆ ತಾಂಡವವಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಸಮಾನತೆಯ ಧ್ವನಿಯಾಗಿ ನಿಂತವರು ಬಸವಣ್ಣ.
ಅನುಭವ ಮಂಟಪ: ಇವರು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ ‘ಅನುಭವ ಮಂಟಪ’ವು ವಿಶ್ವದ ಮೊದಲ ಸಂಸತ್ತಿನ ಮಾದರಿ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಲಿಂಗ, ಜಾತಿ ಭೇದವಿಲ್ಲದೆ ಎಲ್ಲರೂ ಮುಕ್ತವಾಗಿ ಚರ್ಚಿಸುವ ಅವಕಾಶವಿತ್ತು.
ಕಾಯಕವೇ ಕೈಲಾಸ: ಸೋಮಾರಿತನವನ್ನು ಹೋಗಲಾಡಿಸಿ, ಶ್ರಮಕ್ಕೆ ಗೌರವ ತಂದುಕೊಟ್ಟ ತತ್ವವಿದು. ಮಾಡುವ ಕೆಲಸವೇ ದೇವರೆಂದು ಬೋಧಿಸಿದವರು ಬಸವಣ್ಣನವರು.
ವಚನ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಶಕ್ತಿ
ಸರಳ ಕನ್ನಡದ ‘ವಚನ’ಗಳ ಮೂಲಕ ತತ್ವಜ್ಞಾನವನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯ ಜನರಿಗೂ ತಲುಪಿಸಿದ ಕೀರ್ತಿ ಇವರದ್ದು. ಇವರ ವಚನಗಳು ಇಂದಿಗೂ ಪ್ರಸ್ತುತ:
“ನುಡಿದರೆ ಮುತ್ತಿನ ಹಾರದಂತಿರಬೇಕು,
ನುಡಿದರೆ ಮಾಣಿಕ್ಯದ ದೀಪ್ತಿಯಂತಿರಬೇಕು,
ನುಡಿದರೆ ಸ್ಪಟಿಕದ ಸಲಾಕೆಯಂತಿರಬೇಕು…”
ಈ ವಚನದ ಮೂಲಕ ಅವರು ಮನುಷ್ಯನ ಮಾತು ಮತ್ತು ನಡತೆಯ ನಡುವಿನ ಶುದ್ಧತೆಯನ್ನು ಎತ್ತಿ ತೋರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ, “ಇವನಾರವ ಇವನಾರವನೆಂದೆನಿಸದಿರಯ್ಯ, ಇವ ನಮ್ಮವ ಇವ ನಮ್ಮವನೆಂದೆನಿಸಯ್ಯ” ಎನ್ನುವ ಮೂಲಕ ವಿಶ್ವಮಾನವ ಸಂದೇಶವನ್ನು ಸಾರಿದ್ದಾರೆ.
ಆಚರಣೆಯ ಮಹತ್ವ
ಕರ್ನಾಟಕ, ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶ ಮತ್ತು ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಆಚರಿಸಲಾಗುವ ಈ ಹಬ್ಬವು, ಕೇವಲ ಒಂದು ಸಮುದಾಯಕ್ಕೆ ಸೀಮಿತವಾಗದೆ ಇಡೀ ಮಾನವಕುಲಕ್ಕೆ ಸಮಾನತೆಯ ಪಾಠವನ್ನು ನೆನಪಿಸುತ್ತದೆ. ಇಂದು ನಾಡಿನಾದ್ಯಂತ ವಿಶೇಷ ಪ್ರಾರ್ಥನೆಗಳು, ಮೆರವಣಿಗೆಗಳು ಮತ್ತು ವಚನ ಗಾಯನಗಳ ಮೂಲಕ ಬಸವಣ್ಣನವರ ತತ್ವಗಳನ್ನು ಸ್ಮರಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ.
ಬಸವಣ್ಣನವರು ಅಂದು ಹಚ್ಚಿದ ಜ್ಞಾನದ ಜ್ಯೋತಿ ಇಂದಿಗೂ ನಮಗೆ ದಾರಿದೀಪವಾಗಿದೆ. ಅವರ “ಕಳ್ಳಬೇಡ, ಕೊಲಬೇಡ, ಮುನಿಯಬೇಡ” ಎಂಬ ಸಪ್ತಶೀಲಗಳನ್ನು ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡರೆ ಸಮಾಜವು ನಿಜವಾದ ನಂದನವನವಾಗುವುದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ.
